Najsłynniejsze lampy świata – inspiracja dla współczesnych modeli oświetlenia

31 marca 2021
Najsłynniejsze lampy świata – inspiracja dla współczesnych modeli oświetlenia

Niewiele osób spośród nas zdaje sobie sprawę, że spora część oferowanych w sprzedaży źródeł światła została zaprojektowana w oparciu o najsłynniejsze lampy na świecie. Ich ponadczasowy, kultowy charakter sprawia, że nie tracą one popularności pomimo upływu kolejnych dziesiątek lub setek lat od chwili ich powstania. Jakie egzemplarze zobaczymy na liście najsłynniejszych modeli świata oraz jaka kryje się za nimi historia?

Lampa naftowa

Chyba nie ma wśród nas osoby, która przynajmniej raz w życiu nie widziała na własne oczy lampy naftowej. Było to źródło światła, które stanowiło prototyp wielu późniejszych modeli oświetlenia. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z 1853 roku. Wtedy to polski farmaceuta i przedsiębiorca Ignacy Łukasiewicz, sfrustrowany niską wydajnością lamp na paliwo złożone z olejków, postanowił zaprojektować model o znacznie lepszej efektywności. We współpracy z Janem Zehem – pionierem przemysłu naftowego – oraz blacharzem Adamem Bratkowskim przygotował pierwowzór trwałej i wydajnej lampy na naftę. Skonstruowana w aptecznej piwnicy, cechowała się wydłużonym czasem palenia, zachęcając swoich twórców do dalszego kontynuowania prac. Pierwsze oświetlenie naftowe stosowano w aptece Mikolascha; następnie trafiło ono na sale operacyjne szpitala we Lwowie. W II połowie XIX wieku było ono najpopularniejszym źródłem światła w wielu domach. Obecnie w sprzedaży nadal znajdziemy tradycyjne lampy naftowe, jak i ich imitacje wyposażone w elektryczną żarówkę. W sklepach nie brak też żyrandoli i kinkietów, których kształt został zainspirowany oświetleniem zasilanym naftą.

Lampa Arco

Lampa Arco to model oświetlenia uznawany za jeden z najsłynniejszych w branży wzornictwa przemysłowego. Została ona stworzona w 1962 roku przez dwóch braci Castiglioni, pochodzących z Włoch. Twórcy ci sami nie spodziewali się, że zyska ona aż tak wielką popularność. Jej nazwa pochodząca od włoskiego słowa oznaczającego „łuk” już na wstępie informuje nas o kształcie pierwotnego egzemplarza. Olbrzymia renoma wersji Arco sprawiła, że stała się ona ikoną prezentowaną na stałej wystawie w Triennale Design Museum w Mediolanie oraz Museum of Modern Art w Nowym Jorku. Jak wskazują statystyki, jest ona także jednym z najlepiej sprzedających się przedmiotów w historii wzornictwa przemysłowego. Jak współcześnie przedstawiają się modele oświetlenia wzorowane na lampie Arco? Chcąc wykorzystać je w aranżacji swojego mieszkania, sięgnijmy po wersje stojące z łukowato wygiętym ramieniem, które będą świetnie prezentować się w sąsiedztwie fotela do czytania, firmowego biurka czy stołu zlokalizowanego w jadalni.

Lampa Pink Lotus

Miłośnicy luksusu i światowej sławy projektantów być może mieli już okazję spotkać się z modelem Pink Lotus. To zaprojektowana w 1906 roku przez Tiffany’ego lampa biurkowa, uznana za najdroższy egzemplarz świata. Jest ona wykonana z ponad 2000 kawałków szkła, wycinanych i szlifowanych ręcznie oraz podstawy i klosza stworzonego z brązu. Kolorowe szkiełka oświetlane przez dwanaście żarówek przypominają kościelny witraż, rzucając w około mieniący się barwami tęczy blask. Nie sposób przeoczyć naturalistyczne powiązania tego modelu. Nazwa Pink Lotus nawiązuje do kształtu lampy – ośmiu nakładających się na siebie kwiatów lotosu o fascynujących barwach czerwieni, różu, pomarańczy i żółci. Choć pierwowzór był wyceniany na jedyne 30 dolarów, stale rosnąca popularność marki oraz zainteresowanie kolekcjonerów sprawiły, że w 1997 roku na aukcji cena Pink Lotus sięgnęła 2,8 000 000 dolarów. Imitacje kultowego modelu w secesyjnym stylu można było spotkać także w wielu polskich domach. Żyrandole i wersje stojące wykonane z kolorowych kawałków szkła zdobiły niejeden salon, gabinet i kuchnię. Są one również dostępne w sprzedaży aż po dzisiaj.

Lampa Reflective Flow

Przez wiele lat zaszczytne miano największej lampy świata przypadało żyrandolowi mieszczącemu się w Wielkim Meczecie Sułtana Quaboos w Omanie. Wisiał on 14 metrów pod dachem, ważył 8,5 tony, a 1122 żarówki rozjaśniały cały plac modlitewny. Niedawno rekord ten został pobity przez lampę Reflective Flow, również znajdującą się w Omanie. Stworzono ją na cześć władców Kataru oraz umieszczono w Doha w siedzibie Al Hitmi, w atrium pomiędzy dwoma kompleksami biurowymi. Co wyróżnia ją spośród innych modeli oświetlenia?

  • Żyrandol ten został wyposażony w 55 000 żarówek led, spośród których każda jest indywidualnie sterowana – zarówno pod kątem jasności, jak i koloru, tworząc niezwykle dynamiczny efekt.
  • Cała konstrukcja waży – bagatela – niemal 20 ton!
  • Także same wymiary Reflective Flow są doprawdy imponujące. Jej wysokość wynosi 38,5 metra, natomiast szerokość 12,5 metra.
  • Produkcja wszystkich elementów zajęła dwa lata, a sam ich montaż prowadzony przez 11-osobową ekipę – jeden miesiąc.

Wbrew pozorom model ten nie przypomina tradycyjnych żyrandoli świecznikowych, jakich moglibyśmy spodziewać się w prestiżowych obiektach. Wręcz przeciwnie – jego kształt opiera się na przykuwającej wzrok fali, która w zależności od okazji jest podświetlana na różne kolory. Reflective Flow został wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa jako największy żyrandol na świecie; jest także interaktywną rzeźbą świetlną led o niedoścignionej dotychczas wielkości.

Najsłynniejsze lampy świata to modele, które znacząco wpłynęły na projekty wielu znakomitych twórców wyposażenia wnętrz. Ich wyszukana forma i interesująca kolorystyka są chętnie powielane w coraz to nowszych wersjach oświetlenia, dostępnych także dla mniej zamożnych kupujących. Dzięki rozsądnym rozmiarom i zoptymalizowanej funkcjonalności, każdy z nas może cieszyć się modnym i atrakcyjnym wizualnie źródłem światła w swoim domu czy biurze. Jeśli jednak dane nam będzie odwiedzić Oman lub Nowy Jork, warto odwiedzić wspomniane wcześniej miejsca i na własne oczy podziwiać światowej sławy żyrandole i lampy stojące.

Sprawdź następny artykuł:

Jak prawidłowo dobrać żarówkę do lampy?